De handel op Suriname was voor elke ingezetene van de Republiek vrij.
- (Bij Azië had de VOC de monopolie= VERSCHIL!)
De kolonie liep niet goed. Er kwam te weinig geld binnen en eigenlijk werkte iedereen elkaar tegen.
Van Sommelsdijck
De nieuwe gouveneur (niet zo'n populaire man, omdat hij altijd aan de kant staat van de winnende partij).
- Begint gelijk met dingen te belasten om geld te genereren (belastingen op suiker bijv.).
- Hij zorgde er ook voor dat niet zomaar iedereen grond kon krijgen. Hier moest de gouveneur toestemming voor geven.
- Beide horen bij het protocol
- Dit was echter in strijdt met het octroi (alle ingezetene van de Republiek zijn vrij in de handel op Suriname) en van Sommelsdijck werd op het matje geroepen. Zijn regels werden hier en daar aangepast en hem werd veel verweten.
- te laat kiezen van het hof van Politie + te weinig leden.
- Van Sommelsdijck vond zijn "hof" onbekwaam en dit was niet gek. Meeste mensen die naar Suriname verhuisde waren niet succesvol geweest in de Republiek.
- In 1685 (jaar na protocol) bood hij zijn ontslag al aan, maar deze werd niet geaccepteerd.
- Van Sommelsdijck was niet erg geliefd onder de kolonisten omdat hij veel deed voor eigen bejag. Zo mocht hij bijvoorbeeld de slaventransport voor eigen bate benutte.
- Van Sommelsdijck had ook ruzie met de Zeeuwen. Hij zou hen op verschillende manier benadelen. (bijv. suiker afnemen van mensen die het de Zeeuwen schuldig waren).
- De WIC had vele klachten over Van Sommelsdijck:
- hij betaalde zijn aandeel in de lasten niet
- zorgde er niet voor dat de aangevoerde slaven werden betaald
- hij ondernam niks tegen de Engelse scheepvaart
- Toch deed de sociëteit niks aan Van Sommelsdijck.
- Er waren te veel belangen mee verstrengeld
- De WIC moest maar meer slaven overbrengen.
- De problemen met Van Sommelsdijck werden echter in 1688 gewelddadig opgelost:
- Van Sommelsdijck werd door muitende soldaten dood geschoten.
- De soldaten hadden geklaagd over het zware werk en hun minimale rantsoen.
- Van Sommelsdijck had dit genegeerd.
De muiterij liep uit tot een heuse staatsgreep toen de muiters het Fort Zeelandia in namen en zitting namen in het gouveneurshuis. Swartsenbold werd gekozen als commandant. Uiteindelijk duurde de staatsgreep maar een paar dagen en na belofte van het hof van politie en justitie dat alleen de soldaten die schuld hadden aan de moord op Van Sommelsdijck gestraft zouden worden.
Na de dood van Van Sommelsdijck was Suriname welliswaar economisch gegroeid. De suikerproductie liep goed en de inheemse waren gepacificeerd. Of dit door toedoen van Van Sommelsdijck is geweest, kan niet gezegd worden. Het zou zelfs kunnen zijn dat hij dit heeft geremd.
Van Scharphuijsen
- Een van de vele gouveneurs die volgden voor Suriname
- Hij schafte gelijk alle belastingen die Van Sommelsdijck had ingevoerd
- Hij benoemde ook een Hof van Justitie dat met het civiele rechtspraak werd belast.
- Hij richtte ook een rechtscollege op om kleine zaken op te lossen.
- Op 6 mei 1689 werd Suriname aangevallen door een Franse vloot en oorlogsschepen.
- De Franse vielen aan omdat zij alle het Nederlandse als vijand zagen na de bestijging van de Engelse troon door Willem III.
- De Kolonisten hielden stand en na een week moesten de Fransen zich terug trekken.
- In 1696 kwam er een einde aan het gouveneurschap van Van Scharphuijsen.
- De Sociëteit wilde hem weg hebben, maar uiteindelijk nam hij zelf ontslag.
- Dit kwam vooral omdat zij zich voorbij gelopen voelden door Van Scharphuijsen en dus ondermijnd.
Van der Veen
- Redelijk dik met de Sociëteit.
- Hij riep in de kolonie veel tegenkrachten op.
- Nam al ontslag in 1707
Suriname bleef niet gespaard van de Europese conflicten
- Succesieoorlog (Spanje)
- Willem III in Engeland
Suriname werd in 1712 twee keer aangevallen door de Fransen.
- Militairen en kolonisten waren boos omdat ze niet genoeg spullen en soldaten hadden.
- Ze vonden ook dat de Sociëteit te veel bezig was met alles uitleggen naar eigen inzicht.
- De sociëteit werd om deze reden voorbijgelopen en er ging een brief naar de Staten- Generaal.
- De Kolonisten vonden dat er geen nieuwe belastingen mochten komen en dat de SG een vergoeding moest betalen. (omdat de sociëteit niet genoeg geld stak in forten en andere manieren van verdediging.
- Staten- Generaal stuurde de brief door aan de Sociëteit.
- Niet lang daarna aanval twee. Hierbij waren de Fransen in een grote meerderheid en versloegen de Nederlanders. Er werd een overgave getekend.
- Stemming in kolonie werd er niet beter op toen de Fransen wilden dat ze dingen gingen afstaan.
- Staat van Rebellie--> er werd gewaarschuwd voor een mogelijke staatsgreep!
- Staten- Generaal besteden de kwestie uit. De Sociëteit vond niet dat ze een schadevergoeding hoefden te betalen (voor het geen geld steken in verdediging).
- De kolonisten en de Sociëteit maakten constant ruzie over wie wat moest betalen en van wie het de schuld was dat er dus niet genoeg verdediging was geweest tegen de Fransen.
- Uiteindelijk waren de kolonisten degene die moesten betalen voor alle schade.
- Aanvoer van slaven was te weinig, zeker toen de wegloperij op begon te lopen. De WIC en de Sociëteit besloten om Suriname het aantal slaven te geven waar ze om vroegen.
- Aanvoer bleef weinig, dus de plantage eigenaren in de Republiek drongen er op aan om de slavenhandel vrij te geven. WIC voelde hier weinig voor, omdat het een hoop geld op leverden. Er werd een afspraak gemaakt dat de WIC een bepaald aantal slaven moest leveren per jaar. Uit eindelijk werd de slavenhandel ook vrijgegeven voor particulieren.
- Vervolgens wilden de plantage eigenaren in de Republiek dat er een nieuw fort kwam. Dit bleek nodig na de Franse inval. Maar wie ging dit betalen? Uiteindelijk werd hier overeenstemming over gevonden.
- Maar dit betekende niet dat er een oplossing was voor het bestuur.
- De plantage eigenaren in de Republiek waren de spreekbuis.
- Betrokken de SG steeds meer bij de problemen (deze bleken er niet ongevoelig voor).
- De raden van Politie (in Sur.) probeerde meer macht te krijgen.
- Veel ruzies tussen gouveneur en anderen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten