Polariserend: Samenvatting boek vanaf p. 209

Roomse- Rode coalitie
Dit bestand hield ruim een decennium stand (1946-1958).
De redenen hiervoor waren:

• Er was geen grote aardverschuiving bij de verkiezingen. In grote lijnen werden de verhoudingen van voor de oorlog hersteld. 
• Nederland was tijdens de oorlog verwoest en leeggeplunderd. Voor de wederopbouw moesten de onderlinge partijpolitieke vetes maar even opzij gezet worden. 

Manieren van wederopbouw:

• lage lonen
• voortzetting van de rantsoenering 
• een door de minister van Financiën Pieter Lieftinck (PvdA) geleide rigoureuze geldzuivering waarbij de geldhoeveelheid, die tijdens de bezetting enorm was gegroeid, met 60% werd ingekropen.

Marshallplan

• Amerikaans hulpprogramma
• er werd tussen 1948 en 1954 werd er 1127 miljoen dollar ontvangen. 
• Nederland kreeg, van alle landen in West- Europa, het hoogste bedrag. 
• De arbeidsproductiviteit moest omhoog door modernisering van de industrie en bovenal aanzienlijke versterking van ordening, planning en de toepassing van het toverbegrip efficiency. 
• De staat begon een ambitie te krijgen om de bevolking bestaanszekerheid te bieden.
• Democratie, maatschappelijke vrede, massaconsumptie, een zorgzame overheid en regelmatige economische groei zou zorgen dat een heropleving van het fascisme als uitbreiding van het communisme voorkomen kon worden. 
• Het beleid werkte niet gelijk, omdat de Nederlandse economie nauw verbonden was met de Duitse.

Nederlands-Indië 

• Voor de oorlog was ruim 13% van het nationaal inkomen afkomstig uit Nederlands Indië.
• Al in 1942 hield Koning Wilhelmina een rede waarin ze grote autonomie beloofd aan Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen. 
• 17 augustus 1945 Soekarno en Hatta roepen de Republiek Indonesi:e uit. 
• Nederland was nog niet bij machte om een een effectief gezag te herstellen 
• Er was grote internationale druk om tot overeenstemming te komen met het nationalistische bewind. 
• 27 december 1949 Koningin Juliana tekent de soevereiniteitsoverdracht aan de Republik Indonesia. 
• Er waren veel verwijten in de politiek over de dekolonisatie:
• Links --> ging akkoord met een oorlog tegen de onafhankelijkheidsbewegingen 
• Rechts--> legt zich te snel neer bij het einde van de Nederlandse kolonisatie. 
• Nederland moest nog lang wennen aan hun nieuwe positie in de wereld

Wederopbouw

• Een redelijk aantal van de Nederlanders wilden emigreren.
• Verlangen naar een welvarender bestaan
• vrees voor de koude oorlog 
• Communistische staatsgreep in praag, februari 1948
• angst dat er meer landen communistisch zouden gaan worden. 
• Sterke bevolkingsgroei. 
• bevolkingsdichtheid. 
• Nederland raakte simpel weg te vol. 
• ongekende woningnood. 
• een voortdurende uitbreiding van het aantal arbeidsplaatsen. 
• Aanpak:
• Forse uitbreiding van de industrie
• productiekosten (de lonen) zo laag mogelijk
• de winsten zo snel mogelijk te investeren
• de export zoveel mogelijk te bevorderen. 
• het reëel nationaal inkomen per hoofd van de bevolking bereikte in 1948 al het peil van 1938 en kwam daar in 1950 ruimschoots bovenuit. 
• De prijs hiervan was wel dat de economie een allesoverheersende waarde werd in de samenleving. 
• Vrijwel alles moest wijken voor:
• werkgelegenheid
• industrialisatie
• groei
• De klassenstrijd werd gestaakt.
• werknemers en werkgevers werkte nauw samen
• er werd akkoord gegaan met een laag loonpeil. 
• Stichting van de Arbeid
• werknemers zouden zich niet meer richten op het verwerven van een belangrijke invloed op het niveau van de bedrijven.
• in ruil daarvoor zouden zij voortaan op nationaal niveau een belangrijke stem krijgen in het arbeidsvoorwaardenbeleid en de sociale wetgeving. 
• 1950--> oprichting De Sociaal- Economische Raad
• een adviesorgaan van 45 leden
• werkgevers, de werknemers en de regering --> elk 15 leden. 
• friendly rivalries
• de regering had zich wettelijk verplicht om over alle kwesties die van belang waren voor de sociaal- economische verhoudingen aan de SER advies te vragen. 
• Poldermodel
• Puriteinse moreel
• de man was het hoofd van het gezin en zorgde voor het inkomen, de vrouw verzorgde het huishouden en de kinderen bloosden van gezondheid en leergierigheid. 
• Harmonieuze ongelijkheid
• technisch- materiële beschaving en de moreel- Ideële cultuur waren uit elkaar aan het groeien
• jongeren zouden bijna vanzelf in de leegheid van een onwaardige massacultuur belanden. 

Verzuildheid

• Na de oorlog was de helft van de bevolking was lid van een of meer verzuilde verenigingen. Dit aandeel bleef stijgen. 
• De aandelen van de katholieke, protestanten en gereformeerde groeide langzaam, door de grote gezinnen. 
• Katholieken waren het onderling niet veel eens. Hierdoor leek hun partij meer op een eigen parlement. 
• Na de Tweede Wereldoorlog leek het nauwe verban tussen geloof en politiek losser te worden.
• Bisschoppen besloten in te grijpen toen er afbraak van binnenuit dreigde. 
• een gelovige katholiek had buiten zijn zuil niets te zoeken. 
• Reactie Romme(KVP)
• katholieken waren de exclusieve achterban van de KVP. Doorbraak was diefstal.
• Hij weigerde hierover in debat te gaan. Het was slecht aan de katholieke gemeenschap om vast te stellen welke rechten en plichten voortvloeiden uit het katholiek zijn. 
• democratie werd hier gereduceerd tot geloofsvrijheid. 

E55

• 10 mei 1955- Koningin Juliana opende de Nationale Energie Manifestatie 1955, ook wel E55.
• Laten zien wat de energie van de Nederlanders had bereikt. 
• 31 januari op 1 februari 1953
• braken er diverse dijken door. 
• Het Deltaplan
• Aanpakken van het landschap:
• Schaalvergroting
• mechanisatie
• prijsbeheersing.
• Sicco L. Mansholt
• Sociaal- Democratisch minister van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening 
• productiviteit opvoeren
• ondersteund met subsidies
• inkomen van de boeren laten meestijgen met de algemene loonontwikkeling. 
• beroepsstrateficatie i.p.v. klassentegenstelling. 
• een beeld leefde van een hiërarchie die heel geleidelijk opliep van laag naar hoog, dat de sociale ladder korter werd en de afstand tussen de verschillende sociale lagen gering.